Nicolaes Tulp

Nicolaes Tulp 1593-1674. Chirurgijn, burgemeester en calvinist. Misschien wel de beroemdste arts uit de 17e eeuw, deze geboren en getogen Amsterdammer. Hij studeerde medicijnen in Leiden en keerde daarna terug naar zijn geboortestad om het doktersvak uit te oefenen. In een koetsje reed hij zijn klanten af.  Tulp had ook een andere kant, hij zat in het stadsbestuur. Hij werd in 1622 schepen, een soort wethouder.

Hij werd lid van het chirurgijnsgilde en bekleedde daarin belangrijke functies. Je moet je bij chirurgie nog niet hetzelfde voorstellen als wat wij daar nu onder verstaan. Zo was de verdoving bijvoorbeeld gebrekkig: laudanum, of gewoon een flinke slok rum, daar moest je het als patiënt maar mee doen. Toch werkte Tulp wel aan de vooruitgang van het vak, door onder andere een receptenboek voor apothekers en vele beschrijvingen van secties. Een van deze secties kunnen we vandaag de dag nog bewonderen aan de hand van het schilderij De anatomische les van Rembrandt, uit 1632. Hierop is Nicolaes Tulp te zien die aan zijn medechirurgijns uitlegt wat hij zojuist heeft gesneden in het lichaam van de arme crimineel die eerder op dezelfde dag was opgehangen wegens diefstal.
De anatomische les hangt in het Mauritshuis in Den Haag. De daarop zichtbare binnenkant van de opengesneden crimineel klopt medisch gezien niet.

Op latere leeftijd koos Tulp helemaal voor zijn stadspolitieke carrière. Hij fungeerde vier ambtstermijnen lang als burgemeester van Amsterdam. In die functie zag hij erop toe dat het er niet te frivool aan toe ging in zijn stad, waarover Bredero schreef: “T'is wel een schoone stadt, moor 't volcxken is te vies” ( Het is weliswaar een mooie stad, maar de bevolking is slecht gekleed), (Spaenschen Brabander, r. 1-2). Na kritiek op een feestje ter gelegenheid van zijn jubileum haastte Tulp zich te vermelden dat er slechts melk was geschonken en eenvoudige Hollandse kost geserveerd.
JRS
Zie: nl.wikipedia.org/wiki/Nicolaes_Tulp