Het Verversingskanaal
Officieel het 'Afvoerkanaal' geheten, maar in de volksmond het 'Verversingskanaal' genoemd, begint dit kanaal dwars door onze wijk bij het park de Verademing
en loopt tot iets voorbij de dr. Lelykade, waar een houten deur de doorgang naar zee belemmert. Helaas is het Verversingskanaal afgedamd aan de Houtrustweg ter hoogte van het RWZI, Rijkswaterzuiveringsinstituut.
De dam in het Verversingskanaal vormt een onneembare hindernis voor de paling, die verrassend genoeg in dit water zit. In de Waternatuurkansenkaart (hoe kom je op zo'n naam, trouwens?) van het Hoogheemraadschap Delfland staat beschreven dat het de bedoeling is dat er een overgang voor de vissen komt van het Verversingskanaal naar zee, en terug natuurlijk. Iedereen weet immers wel dat de paling ongeveer de halve wereld doorzwemt om te kunnen paaien. Verder vormt het kanaal een onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur, een samenhangend geheel van natuurgebieden in Nederland.
Oorspronkelijk echter was het Verversingskanaal gewoon een open riool: de bedoeling was vanaf eind negentiende eeuw de Haagse grachten stankvrij te maken. Dat lukte niet; integendeel, er kwam nog een stankbron bij, zoals de bewoners van het Koningsplein ruim honderd jaar geleden al klagend aan de gemeente lieten weten.
Aan het eind van de Beeklaan, voor de Houtrustbrug, is er een prachtige sluis met draaiende deuren en veel smeedijzer, niet zo lang geleden helemaal gerestaureerd. Het voormalige stoomgemaal bestaat nog, zij het zonder pijp. Het fungeert nu als circulatiegemaal, waarmee het water in het kanaal aan de Valkenboskade pompt en daarvan soms een snelstromende rivier maakt. Ook de oorspronkelijke arbeidershuisjes staan er nog, met een heuse aanlegplaats voor schepen.
Gevaren wordt er nu trouwens niet of nauwelijks meer; af en toe komt er een schoonmaakboot om zwerfvuil en bladafval te verzamelen. Er zijn wat woonschepen, die moeten daar ook naar toe gevaren zijn, maar wie weet hoe lang dat al geleden is?
In de winter is het verversingskanaal bij de Conrad/Suezkade een geliefd gebied voor allerlei soorten watervogels. Het water is wel niet meer zo lekker warm als toen de elektriciteitsfabriek nog afwaterde op het kanaal, maar blijkbaar nog steeds warm genoeg.
Waarom Suezkade? Het heet toch niet het 'Suezkanaal'? Dit raadsel is al opgelost. De ingenieur Fred Conrad – inderdaad, van de Conradkade – heeft gewerkt aan het 'echte' Suezkanaal.
Bij de jachthaven in Scheveningen stuiten we op een echte houten deur tussen zoet en zout. Kan die deur eigenlijk open?
en loopt tot iets voorbij de dr. Lelykade, waar een houten deur de doorgang naar zee belemmert. Helaas is het Verversingskanaal afgedamd aan de Houtrustweg ter hoogte van het RWZI, Rijkswaterzuiveringsinstituut.De dam in het Verversingskanaal vormt een onneembare hindernis voor de paling, die verrassend genoeg in dit water zit. In de Waternatuurkansenkaart (hoe kom je op zo'n naam, trouwens?) van het Hoogheemraadschap Delfland staat beschreven dat het de bedoeling is dat er een overgang voor de vissen komt van het Verversingskanaal naar zee, en terug natuurlijk. Iedereen weet immers wel dat de paling ongeveer de halve wereld doorzwemt om te kunnen paaien. Verder vormt het kanaal een onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur, een samenhangend geheel van natuurgebieden in Nederland.
Oorspronkelijk echter was het Verversingskanaal gewoon een open riool: de bedoeling was vanaf eind negentiende eeuw de Haagse grachten stankvrij te maken. Dat lukte niet; integendeel, er kwam nog een stankbron bij, zoals de bewoners van het Koningsplein ruim honderd jaar geleden al klagend aan de gemeente lieten weten.
Aan het eind van de Beeklaan, voor de Houtrustbrug, is er een prachtige sluis met draaiende deuren en veel smeedijzer, niet zo lang geleden helemaal gerestaureerd. Het voormalige stoomgemaal bestaat nog, zij het zonder pijp. Het fungeert nu als circulatiegemaal, waarmee het water in het kanaal aan de Valkenboskade pompt en daarvan soms een snelstromende rivier maakt. Ook de oorspronkelijke arbeidershuisjes staan er nog, met een heuse aanlegplaats voor schepen.Gevaren wordt er nu trouwens niet of nauwelijks meer; af en toe komt er een schoonmaakboot om zwerfvuil en bladafval te verzamelen. Er zijn wat woonschepen, die moeten daar ook naar toe gevaren zijn, maar wie weet hoe lang dat al geleden is?
In de winter is het verversingskanaal bij de Conrad/Suezkade een geliefd gebied voor allerlei soorten watervogels. Het water is wel niet meer zo lekker warm als toen de elektriciteitsfabriek nog afwaterde op het kanaal, maar blijkbaar nog steeds warm genoeg.
Waarom Suezkade? Het heet toch niet het 'Suezkanaal'? Dit raadsel is al opgelost. De ingenieur Fred Conrad – inderdaad, van de Conradkade – heeft gewerkt aan het 'echte' Suezkanaal.
Bij de jachthaven in Scheveningen stuiten we op een echte houten deur tussen zoet en zout. Kan die deur eigenlijk open?
Er is heel veel geschreven over het Verversingskanaal. Als u googelt op deze term, krijgt u tientallen sites om uit te kiezen. Enkele leuke en informatieve sites:
historie.residentie.net/kanalen.htm
library.wur.nl/WebQuery/lsw/lang/1853735 (art. De geur van water van H. Schmal)
www.wattman.net/extra/kanaal.html
JRS
Foto´s: David Smit
historie.residentie.net/kanalen.htm
library.wur.nl/WebQuery/lsw/lang/1853735 (art. De geur van water van H. Schmal)
www.wattman.net/extra/kanaal.html
JRS
Foto´s: David Smit